Polska na weekend: Twierdza Modlin – najdłuższy budynek Europy

Mieszkamy tak blisko, a nigdy nie mieliśmy okazji tam zajrzeć. W efekcie jadąc na kawę do koleżanki wylądowałam w jej rodzinnej miejscowości. Od dawna obiecywałam sobie, że odwiedzę ten zakątek oddalony od Warszawy o kilka stacji. 

Mało kto wie, że w Polsce znajduje się najdłuższy budynek na terenie Europy, a drugi pod względem długości na świecie! Jego całkowita powierzchnia przekracza powierzchnię Zamku Królewskiego na Wawelu oraz zamku w Malborku. Twierdza Modlin jest położona zaledwie 34 km od Warszawy. Jego długość to 2250 m, w czasie pokoju mogło w niej zamieszkać ponad 20 tysięcy ludzi. W trakcie oblężenia cytadela dawała schronienie od 60-100 tys. ludzi!
Budynek poza funkcją obronną był też obiektem koszarowym. Na początku mieszkało w nim do 20 tys. żołnierzy. Po zwiększeniu się norm zakwaterowania w koszarach, które przypadały na jednego żołnierza, ilość stacjonujących i mieszkających tam osób zmniejszyła się do 15 tysięcy. Ta ilość pozwalała na sformowanie 18 jednostek wojskowych.
Twierdza Modlin jest położona u zbiegu trzech rzek: Wisły, Narwi i Wkry, co od początku miało wpływ na walory obronne. W 1806 roku kiedy to Napoleon postanawia rozszerzyć swoje wpływy na wschodzie Europy, tworzy Księstwo Warszawskie i podejmuje decyzję o budowie szeregu twierdz. Decyzja o powstaniu twierdzy Modlin zapada w grudniu 1806 roku. Budynek posiada ponad 50 tys. m2 i ponad 560 tys. m3 kubatury przez co jest 6,5 razy większa od powierzchni zabudowań Pałacu Królewskiego na Wawelu. Do budowy obiektu zużyto ponad 200 mln cegieł! Cytadela ma kształt nieregularnego sześciokąta, przypomina literę D. Indywidualne zwiedzanie jest możliwe od niedawna lecz tylko część kompleksu jest dostępna dla turystów. Kilka budynków zajmuje Archiwum Wojskowe a także jednostki wojskowe. 
 Historia Modlina od tego czasu jest bardzo burzliwa. 

„W okresie międzywojennym na terenie Modlina stacjonował Korpus Kadetów. Istniało również Centrum Wyszkolenia Broni Pancernych, ze Szkołą Podchorążych (ofic.) i Szkołą Podoficerską, oraz Centrum Wyszkolenia Saperów. Miało tu swoją siedzibę dowództwo 8 DP i jej 32 pp; 1 pac, 8 bat.sap.” 
źródło: Twierdza ModlinPo 1945 roku polskie władze przejęły twierdzę ponownie. Przez jednostki stacjonujące w Twierdzy Modlin przewinęło się mnóstwo żołnierzy zawodowych jak i żołnierzy, którzy odbywali służbę zasadniczą. Wkrótce Agencja Mienia Wojskowego podzieliła teren na działki, co zapoczątkowało proces sprzedaży.
W roku 2012 sprzedano spichlerz, a rok później koszarowiec czyli cytadelę. Wykupionymi terenami zajmuje się prywatna firma deweloperska. Czy dzięki temu rozpoczną się lepsze czasy dla Twierdzy w Modlinie?
Efekty już są widoczne. Wiele z budynków po przejściu w ręce prywatne zaczynają swoje nowe życie. Przerobione są na restauracje i pensjonaty. Jaki los czeka zatem Twierdzę?
Mnie udało się zwiedzić kilka najważniejszych miejsc, sama Twierdza Modlin jest potężna, a przecież to nie wszystko co można tam zobaczyć. Wyprawę muszę powtórzyć – zdecydowanie!Zwiedzanie rozpoczynam od Wieży Tatarskiej  –  Wieży Czerwonej powstałej w okresie rosyjskiej rozbudowy twierdzy w latach 1832-1841. Pełniła funkcję obserwacyjną i komunikacyjną. Jej wysokość mierzy 31,6 m gdzie z tarasu roztacza się piękna panorama okolicy. Na terenie Twierdzy znajdziecie również Wieżę wodną. Na obszarze dziedzińca koszarowego zlokalizowana jest wieża doskonale dopracowana architektonicznie w stylu neogotyckim. Prawdopodobnie została zaprojektowana przez polskiego architekta. Jest murowana z cegieł, otynkowana o dwóch kondygnacjach. Cała budowla stwarza charakter lekkiej, bardziej nadającej się na pałacyk. W kilku miejscach budynek jest otwarty i można w nim zobaczyć salę gimnastyczną, łazienki, pokoje, stare łóżka z szafkami u boku. Wszystko to nadaje klimatu i oddaje charakter miejsca.

Zewnętrzna strona koszar posiadała dawniej strzelnice artyleryjskie. Strona wewnętrzna była wykorzystywana na izby żołnierskie. Pierwotny budynek posiadał aż osiem bram! Trzy z nich w późniejszych czasach zamurowano. 
Koszary ogrzewane były okrągłymi piecami, pokrytymi blachą. W niektórych pomieszczeniach piece zachowały się do dnia dzisiejszego. Cytadela miała również kazamaty, w których była przechowywana broń a także znajdowało się więzienie. W okresie Powstania Styczniowego, w twierdzy zmagazynowanych było ok. 30 tys. karabinów, które zamierzali zdobyć powstańcy.
Kazamaty poza wymierzaniem kary niesfornym żołnierzom służyły do przetrzymywania w nich więźniów politycznych. Jednocześnie mogły pomieścić 700 więźniów, miały równie złą sławę co więzienie Cytadeli Warszawskiej. Spacer wzdłuż budynku sprawia wrażenie ogromnego bloku mieszkalnego. Pełne spojrzenie na całość budowli umożliwia nam Wieża Czerwona. 
Wewnątrz znajduje się ok 800 pomieszczeń. Cytadela posiada również podziemne areszty i schrony. 
 
Miejsce jest godne polecenia, najlepiej w okresie letnim i jesiennym kiedy drzewa zaczynają zmieniać kolory… Ja na pewno tam wrócę! Jeśli ten artykuł cię zaciekawił to wpadnij na Przewodnik po Ameryce Południowej i Europie – znajdziesz tam nie tylko nasze wpisy ale i mnóstwo pomysłów na spędzenie ciekawych wakacji! 
zielonamapa